กฎหมายแรงงานไทย | สัญญาจ้างงานและระยะเวลาทดลองงาน

เมื่อเริ่มทำงานกับบริษัทญี่ปุ่นในประเทศไทย การเข้าใจเรื่องสัญญาจ้างงานและระยะเวลาทดลองงานเป็นสิ่งสำคัญมาก
แม้ว่าหลายประเด็นจะคล้ายกับการทำงานในญี่ปุ่น แต่ก็มีข้อกำหนดเฉพาะของกฎหมายแรงงานไทยที่ควรรู้
ประเด็นที่สำคัญอย่างหนึ่งคือ หลายบริษัทมักกำหนดระยะเวลาทดลองงานไว้ไม่เกิน 119 วัน
นอกจากนี้ แม้อยู่ในช่วงทดลองงาน ลูกจ้างก็ยังได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานเช่นเดียวกับพนักงานทั่วไป
บทความนี้จะอธิบายหลักการพื้นฐานของสัญญาจ้างงานและระยะเวลาทดลองงาน เพื่อช่วยให้ผู้สมัครงานและพนักงานชาวไทยเข้าใจกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้อง
หลักการพื้นฐานของสัญญาจ้างงานในประเทศไทย
กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องทำสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร
ตามกฎหมายแรงงานไทย สัญญาจ้างงานไม่จำเป็นต้องทำเป็นเอกสารเสมอไป
หากนายจ้างและลูกจ้างตกลงกันได้ แม้จะเป็นเพียงการตกลงด้วยวาจา ก็ถือว่าสัญญาจ้างมีผลตามกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ บริษัทส่วนใหญ่มักจัดทำสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อให้เงื่อนไขการจ้างงานมีความชัดเจน และลดความเสี่ยงในการเกิดข้อพิพาทในอนาคต
ประเภทของสัญญาจ้างงาน
โดยทั่วไป สัญญาจ้างงานแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่
- สัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลา
- สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา
การจ้างงานประจำส่วนใหญ่มักใช้สัญญาแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา
ข้อมูลสำคัญที่ควรระบุในสัญญาจ้าง
สัญญาจ้างควรระบุรายละเอียดที่สำคัญ เช่น
- ตำแหน่งงาน
- หน้าที่รับผิดชอบ
- สถานที่ทำงาน
- เงินเดือน
- วันและเวลาทำงาน
- วันหยุด
- ระยะเวลาทดลองงาน
- สวัสดิการ
- เงื่อนไขการสิ้นสุดการจ้าง
ระยะเวลาทดลองงานในประเทศไทย
กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องมีระยะเวลาทดลองงาน
กฎหมายแรงงานไทยไม่ได้บังคับให้นายจ้างต้องกำหนดระยะเวลาทดลองงาน
บริษัทสามารถพิจารณาได้ตามความเหมาะสม
โดยทั่วไป บริษัทมักกำหนดระยะเวลาทดลองงานประมาณ 90 ถึง 119 วัน
เหตุผลที่หลายบริษัทกำหนดไม่เกิน 119 วัน
หากลูกจ้างทำงานครบ 120 วันขึ้นไป และถูกเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุร้ายแรง นายจ้างอาจมีหน้าที่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย
สำหรับการทำงานตั้งแต่ 120 วันแต่ไม่ถึง 1 ปี ค่าชดเชยขั้นต่ำคือค่าจ้าง 30 วัน
ด้วยเหตุนี้ หลายบริษัทจึงกำหนดระยะเวลาทดลองงานไว้ไม่เกิน 119 วัน
การเลิกจ้างและค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงานไทย สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากบทความด้านล่างนี้
กฎหมายแรงงานไทย | การเลิกจ้างและค่าชดเชยการเลิกจ้าง (Severance Pay) ตามกฎหมายแรงงานไทย
ระหว่างทดลองงานยังได้รับสิทธิตามกฎหมาย
แม้จะอยู่ในช่วงทดลองงาน ลูกจ้างยังคงได้รับสิทธิและความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงาน เช่น
- ค่าจ้างขั้นต่ำ
- ประกันสังคม
- ค่าล่วงเวลา
- วันลาพักร้อนประจำปี (เมื่อครบเงื่อนไขตามกฎหมาย)
ดังนั้น การเป็นพนักงานทดลองงานไม่ได้หมายความว่านายจ้างสามารถปฏิบัติแตกต่างจากกฎหมายได้
การเลิกจ้างระหว่างทดลองงาน
นายจ้างไม่สามารถเลิกจ้างได้โดยไม่มีเหตุผล
แม้อยู่ในช่วงทดลองงาน นายจ้างไม่สามารถเลิกจ้างได้โดยไม่มีเหตุผลที่เหมาะสม
เช่น ผลการทำงานไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง หรือพฤติกรรมการทำงานไม่เหมาะสม
การบอกกล่าวล่วงหน้า
โดยทั่วไป การเลิกจ้างต้องมีการบอกกล่าวล่วงหน้า หรือจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า
เว้นแต่กรณีที่ลูกจ้างกระทำผิดร้ายแรงตามกฎหมาย
หากทำงานครบ 120 วัน อาจมีสิทธิได้รับค่าชดเชย
หากลูกจ้างทำงานครบ 120 วันขึ้นไป และถูกเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามกฎหมาย
สิ่งที่พนักงานควรตรวจสอบก่อนลงนามในสัญญา
ก่อนลงนามในสัญญาจ้าง ควรตรวจสอบรายละเอียดต่อไปนี้ให้ชัดเจน
- เงินเดือนและสวัสดิการ
- ระยะเวลาทดลองงาน
- วันและเวลาทำงาน
- วันหยุดและสิทธิการลา
- เงื่อนไขการประเมินผล
- เงื่อนไขการเลิกจ้าง
หากมีข้อสงสัย ควรสอบถามฝ่ายบุคคลก่อนลงนาม
สรุป
ในประเทศไทย สัญญาจ้างงานไม่จำเป็นต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรตามกฎหมาย แต่การมีสัญญาเป็นเอกสารช่วยให้ทั้งนายจ้างและลูกจ้างเข้าใจเงื่อนไขการจ้างงานตรงกัน
ระยะเวลาทดลองงานไม่ได้เป็นข้อบังคับทางกฎหมาย แต่หลายบริษัทนิยมกำหนดไว้ไม่เกิน 119 วัน
แม้อยู่ในช่วงทดลองงาน ลูกจ้างยังคงได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานเช่นเดียวกับพนักงานทั่วไป
การเข้าใจหลักการเหล่านี้จะช่วยให้คุณเตรียมตัวและปกป้องสิทธิของตนเองได้อย่างเหมาะสมในระหว่างการทำงานกับบริษัทญี่ปุ่นในประเทศไทย
แหล่งอ้างอิง
・สิทธิตามกฎหมายแรงงาน - กระทรวงแรงงาน
บริการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการจ้างงานและการสรรหาในประเทศไทย
หากท่านมีคำถามเกี่ยวกับการสรรหาพนักงานหรือปัญหาเกี่ยวกับการจ้างงานในประเทศไทย สามารถติดต่อเราได้อย่างสะดวกผ่านแบบฟอร์มติดต่อ (Contact Form) ของเรา

